Iets over hallucineren, AI en kritisch denken

Ik lever mijn diploma van de (R)Ugent in, was mijn eerste reactie toen het hallucinante nieuws over de inaugurale rede van de nieuwe rector van mijn alma mater mij ter ore kwam.  Nochtans ik had er hard genoeg voor gewerkt, maar deze rector is mijn rector niet. 

Algauw moest ik op mijn besluit terugkomen, want mijn diploma gaan halen bij een universiteit die ‘kwajongensstreken’ bij studentendopen bestraft met het schrijven van een verhandeling, leek me geen beter alternatief.

Want je kent misschien ook wel de uitdrukking van Einstein “Als het te warm wordt onder je voeten, moet je niet over de hete kolen lopen”.  Of den Albert het ooit gezegd heeft, doet er niet toe, als je het voldoende geloofwaardig poneert – u kent het misschien (sic) - geraak je er doorgaans mee weg. 

Wie had kunnen vermoeden dat er een wakkere germanist bij Apache de toespraak van de voormalige vice-eerste minister zou fileren, en alle citaten tegen het licht houden. “Als het paard niet vooruit wil, moet je de kar maar duwen” zal die gedacht hebben, zonder erbij stil te staan dat dit citaat ook nergens eerder gebruikt werd.

En de soep? Die wordt nooit zo heet gegeten als ze wordt opgediend. Gisteren nog trending met 2.185 posts op X - alleen Einstein deed nog beter met 9.296 hits - gonst het vandaag alweer van de geruchten over driftende jonge chauffeurs op besneeuwde parkings in Gent, en geraakt Renee Nicole Good uit Minneapolis in de vergeethoek.

En de boer, hij ploegde voort. Petra De Sutter heeft ons op een pijnlijke manier gewezen op de gevaren van Artificiële Intelligentie, en dat je niet zomaar alles klakkeloos mag overnemen en geloven.  Nochtans midden vorige maand riep Van Dale “hallucineren” nog uit tot Woord van het Jaar.  “De term werd gekozen vanwege de prominente rol die hij het afgelopen jaar speelde in discussies over kunstmatige intelligentie, met name over fouten en verzonnen antwoorden van generatieve AI-systemen.  In de AI-wereld verwijst hallucineren naar het fenomeen waarbij taalmodellen overtuigend klinkende, maar feitelijk onjuiste of verzonnen informatie genereren.” luidt het.

Nog volgens de woordenboekuitgever is hallucineren exemplarisch “voor de maatschappelijke discussie over de betrouwbaarheid, risico’s en beperkingen van AI-systemen die steeds breder worden ingezet in onderwijs, media, overheid en bedrijfsleven.”

'Durf Denken' is het jarenlange credo van de Universiteit Gent. Kritische en onafhankelijke breinen studeren, onderzoeken, werken aan de UGent. Dit credo is zelfs auteursrechtelijk beschermd. Variaties zijn zelfs niet toegestaan. ‘Durf’ wordt altijd gecombineerd met ‘Denken’ omdat de nadruk op het kritisch onafhankelijk denken ligt.

Als je het mij vraagt, liep er iets serieus fout bij de onboarding …  En zo zie je maar, what doesn’t kill you, makes you smarter. En als Geert Noels zijn bronnen kloppen zou Albert Einstein ooit (iets in de trant van) “I fear the day machines think faster than humans. Not because of intelligence, but because humans will stop thinking” 

Maar geen nood. Iedereen verdient een tweede, of zelfs een derde of vierde kans. 

De rector is welkom op donderdag 26 maart e.k. voor het “College historische kritiek door professor Walter Prevenier”